Emek

Genç mülteci işçiler: Geleceğe dair umutlarımız yok

Eğitimlerini yarıda bırakarak çalışma hayatına katılan genç mülteci işçiler geleceğe dair umutlarının olmadığını vurguluyor. Sigortasız, kayıt dışı çalışma ile genç yaşta tanışan mülteci işçiler “Ölene kadar çalışacağız” diyorlar.

2011’de Suriye’de başlayan bir savaşla Türkiye’ye göç eden Suriyeli mültecilerin önemli bir kısmını genç nesil oluşturuyor. Göç İdaresi’nin Mart 2020 verilerine göre Türkiye’deki 3 milyon 587 bin 779 mültecinin 751 bin 988’i 15-24 yaş aralığında. Bu rakam geçici koruma statüsündeki Suriyeli mülteci nüfusunun yüzde beşte birine denk geliyor ki ülkemizde gençlik tanımı 35 yaşına kadar uzuyor aslında. Yani sayı çok daha fazla.

Suriye’deki eğitimlerine ara vererek Türkiye’ye gelen Suriyeli genç mültecilerin çok azı eğitimlerine Türkiye’de devam ediyor. UNİCEF 2019 Türkiye raporuna göre lise döneminde Suriyeli mültecilerin okullaşma oranı yüzde 25. Yükseköğretim Kurulu’nun 2019 verilerine göre Türkiye’deki Suriyeli üniversite öğrenci sayısı ise 20 bin civarında. Okullaşma oranı düşük olan genç mülteci nüfusun önemli bir kısmı çalışma yaşamında yer alıyor ya da işsiz.

Yakın zamanda mülteci işçilerin çalışma yaşamı ile ilgili rapor yayınlayan Deri Tekstil ve Kundura İşçileri Derneği’nin raporuna göre İzmir’de deri, tekstil ve kundura işkolunda çalışan mülteci işçilerin yüzde 28’i 18-25 yaş aralığında.

Tek İstekleri Sigortalı Çalışmak

Covid 19 salgının geçici de olsa işsiz bıraktığı genç mülteci işçilerle, çalışma koşulları ve geleceğe dair beklentileri üzerine konuştuk. Genç mülteciler hayatta kalma kaygısı ile yaşamdan kopmuş durumdalar. Tekstil işçi M. Ahmadi, 19 yaşında. 7 yıl önce İzmir’e gelen Ahmadi babasının sakatlığından dolayı çalışma yaşamına çocuk işçi olarak başlamış. Bir yıl sonra bir atölyede ayakçı olarak işe giren Ahmadi zamanla makineyi öğrenmiş, şu anda makineci olarak çalışıyor.

Böyle daha fazla maaş aldığını belirten Ahmadi geç de olsa sigortalı olarak çalışmak istiyor. Savaştan önce mühendis olmak istediğini dile getiren Ahmadi “Hayalim bilgisayar mühendisi olmaktı. Suriyedeyken maddi durumumuz iyiydi. Babam bombalardan dolayı sakat kaldı. Yaşıtlarımızdan farklıyız. Hiç genç olmamış gibi hissediyorum. Savaş bir çok insan gibi hayallerimizi, gençliğimizi de öldürdü. Türkiye’de de kendimize düzgün bir hayat kuramadık” diyor.

“Hiçbir Garantimiz Yok”

20 yaşında ayakkabı işçisi H. Derde de ortaokulu bitirdikten sonra çalışmaya başlamış. Meslek lisesi ile çalışmak arasında tercih yapmak zorunda kaldığını dile getiren Derde şunları söyledi; “Meslek lisesine gitsem zaten yine de işçi olacaktım. Sabah erkenden işe git, akşam dokuza kadar çalış eve gel. Başka bir şey yaptığımız yok. Tek boş günümüz Pazar. O günde mahalle dışına çıkamıyorum. Son 3 haftadır atölye ara verdi de biraz dinlenme imkanım oldu. 6-7 yıldır aralıksız çalışıyordum. Şimdi ise ne kadar sürecek bu durum diye endişe var. Çünkü bizim hiçbir garantimiz ya da güvencemiz yok” diye anlatıyor yaşantısını.

Atölyelerde yaşıtı olan Türkiyeli genç işçilerin kendisini dışladığını söyleyen Derde, “beni maaşların düşmesinin sebebi olarak görüyorlardı. Bu da içe kapanmama neden oldu Kültürünü, dilini bilmediği bir ülkede yalnız kalmış gibiydim” diyor.

Atölyeden Kurtulmak İçin Okuyor

Diğer bir tekstil işçisi genç mülteci A. Yasser. O farklı, hem üniversite öğrencisi hem de işçi. Derslerden kalan zamanlarında ve hafta sonları atölyede çalışıyor. Bu sayede üniversitedeki ihtiyaçlarını karşıladığını anlatan Yasser “Üniversiteli olduğumun farkında değilim. Bu sene ikinci yılım. Tek isteğim, okulu bitirip bir işe girmek ve atölyelerden kurtulmak. Üniversite benim tek çıkış yolum” diye konuştu.

Üniversiteye de atölyeden arta kalan zamanlarda çalışarak hazırlandığını dile getiren Yasser duygularını şöyle dile getiriyor: “Üniversite olmasa benim de ömrümün geri kalanı atölyelerde geçecekti. Gerçi halen garantisi yok. Türkiye’de üniversiteli işsiz çok fazla. İşsiz kalma endişesi hayatımızı alt üst ediyor. Ben de çocukluktan atölyelerde çalışmaya başlamasam şu anda işsizdim”

Genç Kadınlar Ne İşçi Ne De Öğrenci

Surıyeli mülteci genç kadınların eğitime ya da çalışma yaşamına katılma oranları ise erkeklere göre çok daha düşük. Basmane ve civarındaki tekstil atölyelerinde kadın işçi oranı çok az. Ailesi izin vermediği için ortaokuldan sonrasını okuyamayan 18 yaşındaki Suriyeli Yüsra yaşıtlarına göre farklı. Çünkü onun yaşıtları o yaşlarda bir ya da iki çocuk annesi. Yüsra, iş bulamadığını, bulsa bile çalışma şartlarının ağırlığından dolayı kısa sürede işten çıkarıldığını dile getiriyor. Ailesinin de kendisini evlendirmek istediğini anlatan belirten Yüsra evlenmek yerine çalışarak kendi ayaklarının üstünde durmak istediğini vurguluyor

Haber: Gazete 9 Eylül – Gençlik ve İşsizlik Eki

1 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: