Haberler

Suriyeli genç mülteciler ayrımcılığa uğradıklarını dile getiriyor

Suriyeli Genç Mültecilerin Meçim Kaynaklarına Erişimi çalışmasınana göre gençlerin çalışma oranı yüzde 29, dörtte üçü asgari ücretin altında gelire sahip ve çalışanların yüzde 87'si kayıt dışı çalıştırılıyor. Suriyeli genç mülteciler ayrıca kimlikleri nedeni ile ayrımcılığa maruz kaldıklarını da dile getirdiler.

Toplum Gönüllüleri Vakfı tarafından yürütülen Genç Mültecileri Destekleme Projesi kapsamında “Geçici Koruma Altındaki Suriyeli Genç Mültecilerin Geçim Kaynaklarına Erişimi” ile ilgili İzmir ve Hatay illerinde saha araştırması yapıldı.

Çalışma kapsamında 2019 Ekim-Kasım tarihlerindeHatay’da 472 ve İzmir’de 336 olmak üzere toplamda 15-30 yaş arasında 808 genç ile görüşüldü. Anket ve odak grup çalışmaları üzerine kurulu saha çalışmasında sosyal yardımlar, istihdam ve gençlerin işe erişimi, işe giriş engelleri, eğitime erişim ve güvenli olmayan çalışma koşulları başlıkları yer aldı.

Çalışmaya katılan gençlerin sadece 232’i çalışırken 191’i iş aradığını 364’ü ise ne iş aradığını ne çalıştığını belirtti.

15-30 yaş Suriyeli Gençlerin Çalışma Durumları

Çalışmaya katılan gençlerin, %41’i 1000-2020 TL, %22,3’ü 2020-5000 TL, %19,9’u 600-1000 TL arasında net gelirleri olduğunu belirttiler. Suriyeli gençler arasında 500 TL veya daha az bir gelire sahip olduklarını söyleyen %14,9’luk önemli bir kesim bulunmaktadır. 2019 net asgari ücret miktarının 2020,90 TL olduğunu hatırlandığında Suriyeli her dört gençten en az üçünün asgari gelirin altında bir gelir elde ederek yaşamını sürdürmeye çalıştığı raporda vurgulandı.

Aylık Net Geliri

Toplamda çalışmakta olan Suriyeli gençlerin neredeyse %87’si kayıtdışı çalışmaktadır. Gerçekleştirilen saha çalışmasında ulaşılan bu sonuç, diğer çalışmalar gibi geçici koruma alındaki Suriyelilerin kayıtlı çalışmanın çok düşük düzeyde olduğunu göstermektedir

Çalışma izni bulunmayanların en çok belirttikleri sebep %35,3 ile kayıtlı iş bulamamak oldu. Çalışma izninden haberi olmadığını söyleyenlerin oranı ise %16,7’dir. Ardından kendi tercihi, bürokratik engeller, nasıl alınacağından haberi olmadıkları ve gereken koşulları karşılayamama gibi sebepler belirtildi.

Çalışırken karşılaşılan zorluklar

Suriyeli gençlerin çalıştıkları işyerlerinin ana faaliyet alanları arasında en çok karşılaşılanlar, sırasıyla; tekstil (%17,9) mutfak hizmetleri (catering) hizmetleri (%17,4), diğer hizmet alanları (%16,9), inşaat (%16,3) ve kalifiye hizmet alanı (%16,3)

Suriyeli gençler arasında Suriyeli oldukları için bazı dışlanma örüntüleri yaşadıklarına dair bir düşünce olduğu görülüyor. Gençlerin neredeyse yarısı Suriyeli oldukları için resmi dairelerde onlarla ilgilenilmediğini ifade ediyor. Yine Suriyeli olduğu için, Türkiyeli çalışma arkadaşlarına kıyasla daha kötü çalışma koşullarında çalıştıklarını düşünenler (%24,2), bu yüzden okula kayıt yapılmadığını düşünenler (%23,5), ev kiralayamadığını (%21), iş yerinde kötü muamele gördüğünü (%18,9), işe alınmadığını (%15,9), tacize uğradığını (%11,3), okulda dışlandığını (%11) belirtenler oldu.

Sistematik Ayrımcılık

Katılımcılar Suriyeli olduklarını belirttiklerinde, toplumun önemli bir kesimi tarafından hem maddi hem de manevi ayrımcılığa uğradıklarının vurguladılar. Buna karşın, toplumun bütünün ayrımcılık yapmadığını düşündükleri gibi Suriyeliler üzerindeki “kötü” algısının da aynı şekilde bütün Suriyelilere dayatılmasının yanlış olduğunu belirttiler.

Raporda Suriyeli mülteci gençler Türkiye’de yaşadıkları sıkıntıları aşağıda yer alan kendi ifadeleri ile dile getirdiler:

“Hastanede ayrımcılık çok oluyor. Sekreter ve hemşireler yabancılar için kötü sözler söylüyor. Ben geçen gün şikâyet yazdım ilk defa değil bu yaptığı, çok konuşma diyor bize, ben de kutuya şikâyet koydum.” (Kadın, 21, İ-2)

“Ayrımcılık yapılıyor. İdarelik bir durum yaşanınca Türkiyelilerin tarafını tutuluyor. Misafir olduğumuz halde herhangi bir hak olsa da kullanamıyoruz. Türkiye’de beni bıçaklasalar Türkiyeli haklı.” (Erkek, 18, H-1)

“Hatay’da Arapça bilen çok aslında ama ona rağmen bizle konuşmuyorlar. Bazı Suriyeliler kötü/yanlış davranış yapıyorsa hepimize önyargılı davranıyorlar. Genel olarak Türkiyeliler Suriyelilerin alt seviyede olduğunu düşünüyor ve az değer veriyor.” (Erkek, 19, H-1)

“Eğer bir tartışma yaşanırsa Suriyelinin suçu olmasa da suçlu görüyor ve sınır dışı ediliyor.” (Erkek, 18, H-2) “Bütün Suriyeliler devletten maaş alıyor diye laflar dolanıyor.” (Kadın, 22, H-2)

 “Ben Türkiye’de oturuyorum ama burada da güvende hissetmiyorum. Evden çıksam arkamdan biri çıkar mı diye.” (Erkek, 17, H-2)

Raporda Yer Alan Öneriler

• İş verenleri kayıtlı çalıştırmaya teşvik edecek projelerin geliştirilmesi.

• İşverenin Suriyeli çalışan çalıştırmaktan dolayı ödediği ekstra maliyetlerin kaldırılması yahut minimuma indirilmesi.

• Türkçe dil eğitim kurslarının sayısının, saat ve program esnekliğinin artırılması.

• Türkçe dil eğitiminde materyal ve kaynakların artırılması ve çeşitlendirilmesi.

• Beceri ve tecrübelerin sertifikalandırılarak işverenlerce geçerli görülecek hale getirilmesi.

• Gençlerin halihazırda var olan beceri, yetenek ve eğitimleri doğrultusunda, eğitim ve iş olanaklarına yönlendirilmesi.

• Hem Suriyeli gençlerin yerel topluluklara sosyal entegrasyonunu hızlandırmada hem de Türkiyeli gençlerin göçmen akranlarına karşı oluşan önyargılarını kırabilmek adına diyalog ortamının kurulması.

One comment

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: